Ο επισκέπτης της Αίθουσας Α έρχεται σε επαφή με την ιστορική ταυτότητα της Αιανής και την προϊστορική ζωή της περιοχής. Αμέσως δεξιά της εισόδου, προβάλλεται η ιστορική και γεωγραφική ταυτότητα της Αιανής, του βασιλείου της Ελίμειας ή Ελιμιώτιδας και της Άνω Μακεδονίας.

Στην ίδια πλευρά εκτίθεται η πρωιμότερη από τις δύο επιγραφές που τεκμηριώνουν το όνομα και τη θέση της αρχαίας πόλης Αιανής. Είναι η επιτύμβια στήλη της Αδίστας, του 2^ου-1^ου αι. π.Χ., γυναίκας του Μενέδημου, η οποία θάφτηκε στην Αιανή.

Ακολουθεί στις δύο άλλες πλευρές του χώρου εποπτικό υλικό που αφορά στην ανασκαφική και επιφανειακή έρευνα της Π.Ε. Κοζάνης, που οδήγησε στην αποκάλυψη σπουδαίων μνημείων και στον εντοπισμό εκατοντάδων αρχαιολογικών θέσεων. Παρέχονται επίσης πληροφορίες για την ιστορία και την αρχαιολογική έρευνα στην Αιανή.

Για την ρωμαϊκή εποχή μας πληροφορούν δύο τιμητικά βάθρα του Κοινού των Ελημιωτών, του 2^ου αι. μ.Χ., με τα οποία η πολιτική και διοικητική αυτή ένωση πόλεων τιμά τους αυτοκράτορες Αδριανό και Μάρκο Αυρήλιο. Βρέθηκαν σε δεύτερη χρήση στο τείχος του βυζαντινού οικισμού Παλιόκαστρο Καισάρειας, από όπου αποσπάστηκαν τη δεκαετία του 1960.

Την ενότητα συμπληρώνουν τα πρώιμα επιγραφικά ευρήματα της Αιανής. Πρόκειται για ένα χείλος πιθαριού με τρία σύμβολα, μοναδικό παράδειγμα γραμμικής γραφής για το βορειοελλαδικό χώρο, ένα στόμιο πίθου με γράμματα σε μεγαρικό ή κορινθιακό αλφάβητο, ένα τμήμα κεραμίδας πάνω στην οποία χαράχθηκε ένας λογαριασμός σε ακροφωνικό σύστημα, και δύο επιγραφές σε αγγεία του 5^ου αι. π.Χ.

Δρ Αρετή Χονδρογιάννη – Μετόκη